Lula Braziliyada onlayn mərc qadağası ilə bazarı seçkidən doqquz gün əvvəl dayandırdı

Braziliya Prezidenti Lula da Silva sentyabrın 25-də onlayn mərc və kazino oyunlarını dərhal dayandıran müvəqqəti tədbir imzalayıb. Braziliyada onlayn mərc qadağası oktyabrın 4-də keçiriləcək prezident seçkisindən doqquz gün əvvəl qüvvəyə minib və 2025-ci ilin yanvarından fəaliyyət göstərən lisenziyalı bazarı dayandırıb. Seçkidə Lulanın əsas rəqibi senator Flavio Bolsonarodur.

Casino News Daily xəbər verir ki, tədbir operatorların yeni depozit qəbul etməsini dərhal dayandırır. Müştərilər vəsaitlərini oktyabrın 5-dək çıxarmalıdır, lisenziyalı mərc saytları və tətbiqləri isə oktyabrın 6-dan bloklanacaq. Operatorlar qalan müştəri balanslarını, o cümlədən müştərinin ayrıca tələb etmədiyi məbləğləri oktyabrın 9-14-ü arasında geri qaytarmalıdır. GamblingNews sənədi 1,394 nömrəli müvəqqəti tədbir (Provisional Measure 1,394) adlandırır.

Tədbir müvəqqətidir və qüvvədə qalması üçün Konqres 120 gün ərzində onu təsdiqləməlidir. Hökumət sabit əmsallı mərclərin təşkili və təbliği üçün cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutan qanun layihəsi də hazırlayır. Maliyyə naziri Dario Durigan qərarı mərclə bağlı zərərlərlə əsaslandırıb: "Biz onlayn mərclə bağlı ictimai səhiyyə problemi ilə üzləşirik. Bu ciddi problemdir."

Bazar nə qədər böyük idi

Braziliya onlayn mərclərə 2018-ci ildə, Mişel Temerin prezidentliyi dövründə qapı açıb. Lula 2023-cü ilin dekabrında sektoru tənzimləyən və onlayn kazino oyunlarını da əhatə edən qanunu imzalayıb; lisenziyalı operatorlar ölkə üzrə fəaliyyətə 2025-ci ilin yanvarında başlayıb.

Maliyyə Nazirliyinin hesablamalarına görə, Braziliya ev təsərrüfatları onlayn mərclərə ildə təxminən 60 milyard real (11,57 milyard dollar) xərcləyir, bu isə təxminən 10 milyard real vergi gəliri yaradır. iGB-nin yazdığına görə, Regulus Partners xalis gəliri təxminən 5,7 milyard dollar olan sektorun "dərhal və tam dayandırılma" ilə üzləşdiyini qeyd edib. Şirkətin qeydində deyilir: "Lisenziya sahiblərinin Braziliyaya yönəlmiş əməkdaşları və uzunmüddətli müqavilə öhdəlikləri ilə nə etməli olduğu aydınlaşdırılmayıb və prezidentin buna əhəmiyyət verdiyi görünmür."

JPMorgan Braziliya ilə əlaqəsi olan birjada siyahıya alınmış şirkətlər sırasında Evolution, Allwyn, Entain və Flutter-i göstərib. Allwyn Betano brendini idarə edən Kaizen Gaming-in 36,75%-nə sahibdir və bildirib ki, müvəqqəti tədbir qüvvədə qalarsa, 2026-cı il üçün əvvəlki təxminən 37%-lik düzəliş edilmiş EBITDA marjası proqnozu qüvvədə olmayacaq. Betano 2027-ci ilin əvvəlində daha dörd ölkəyə girməyi planlaşdırır.

Entain 2026-cı il üçün qrup EBITDA proqnozunu 910 milyon ilə 960 milyon funt sterlinq arasında saxlayıb, amma tədbirin bu proqnozu "hər iki aralığın aşağı həddinə" çəkə biləcəyini bildirib. Flutter 70 milyon dollar gəlir itkisi ilə üzləşəcək; şirkət 2024-cü ilin sentyabrında yerli operator NSX-i 350 milyon dollara alıb və bazarın təxminən 11%-ni hədəfləyirdi.

Futbol klubları sponsor gəlirlərinin itkisindən narahatdır. Qremio klubunun sözlərinə görə, mərc şirkətləri "idman üçün əsas gəlir mənbələrindən birinə" çevrilib. Casino News Daily-nin rəqəmlərinə görə, 2025-ci ildə ölkənin əsas futbol klubları mərc şirkətlərindən 1,1 milyard real alıb.

Qanunsuz saytların sayı bir gündə 74% artıb

SBC News-un yazdığına görə, Bet Legal monitorinq platformasının məlumatı ilə qeyri-qanuni mərc saytlarının sayı sentyabrın 26-da 575-ə çatıb, bir gün əvvəl isə 331 idi. Bu, 24 saat ərzində 244 sayt, yəni 74% artım deməkdir. Sentyabrın 21-də platforma 102 qanunsuz sayt qeydə alıb. Rəqəmləri lotereya texnologiyaları şirkəti Hebara-nın icraçı direktoru Amilton Nobl paylaşıb: "Mən 'sizi xəbərdar etmişdim' deməyi sevmirəm. Amma xəbərdar etmişdim. Daha da pisləşəcək."

GamblingNews Bet Legal-ın Iron Security ilə birgə apardığı araşdırmaya istinadla yazır ki, sentyabrın 25-dən sonra 415-dən çox yeni qeyri-qanuni mərc saytı aşkarlanıb. Ədliyyə və Maliyyə nazirlikləri tədbirin elanından dərhal sonra 506 saytı bağlayıb. Lakin qanunsuz operatorlar illərdir provayder bloklamaları ilə mübarizə apardığı üçün ehtiyat domenlər saxlayır və əsas sayt bağlanan kimi alternativi oyunçulara təqdim edir.

Oyun və Lotereyalar üzrə Milli Assosiasiya (ANJL) hesab edir ki, ən azı 30 milyon mərc edən şəxs qanunsuz bazara keçəcək. ANJL prezidenti Pliniu Lemos Jorjenin sözlərinə görə, qara bazar bu fürsətdən istifadə edib təklifini genişləndirəcək. Braziliya Məsuliyyətli Oyun İnstitutu da qərarı tənqid edərək bildirib ki, bazarın fəaliyyətə başlamasından qısa müddət sonra bağlanması ciddi iqtisadi və hüquqi nəticələr verəcək və ölkədə artıq mövcud olan fəaliyyətin rəsmiləşdirilməsində əldə edilən irəliləyişi pozdacaq.

Məhkəmə mübarizəsi və Konqresin qərarı

ANJL müvəqqəti tədbirin məhkəmə yolu ilə ləğvi üçün addımlar atdığını bildirib. Betano brendinin sahibi Kaizen Gaming tədbirin təsirini yumşaltmaq variantlarını qiymətləndirdiyini və beşillik lisenziyasına əsaslanaraq Braziliyadakı hüquqlarını qorumaq üçün məhkəmə iddiası hazırladığını açıqlayıb.

Regulus hesab edir ki, xüsusi vergiyə cəlb edilən məhsulun qəflətən qadağan edilməsi federal vergi gəlirlərini təhlükə altına alır və bu, tədbirin konstitusiyaya ziddir sayılması üçün güclü arqument yaradır. Analitiklər tam qadağanın qüvvədə qalması ehtimalını 5%, bir neçə ay davam edən "qaranlıq dövr" ehtimalını isə 85% hesab edir.

Braziliyanın Ali Məhkəməsində sektoru konstitusiyaya ziddir elan etmək tələbi ilə 2025-ci ildə açılan iş nəticəsiz qalıb. Prezidentliyə namizəd Flavio Bolsonaro qərarı kampaniya çıxışında "populist, ikiüzlü və siyasi məqsədli" adlandırıb və onu "seçki tədbiri" kimi təsvir edib. Lula eyni vaxtda ev təsərrüfatlarının borclarının yenidən qurulması proqramını açıqlayıb: noyabr hərracı 2 ildən 4,5 ilə qədər gecikdirilmiş borcları əhatə edəcək, hökumət bunun üçün 15 milyard real xərcləməyi planlaşdırır.

Seçki oktyabrın 4-də keçirilir. SBC News qeyd edir ki, Bolsonaro ailəsi tarixən idman mərclərini dəstəkləyib və Konqres müvəqqəti tədbiri rədd edərsə, qadağa geri qaytarıla bilər.