ลูลาสั่งบราซิล ระงับพนันออนไลน์ทันที ก่อนเลือกตั้ง 4 ตุลาคม

ประธานาธิบดีลูอิส อีนาซียู ลูลา ดา ซิลวา สั่งให้บราซิล ระงับพนันออนไลน์และคาสิโนทั่วประเทศทันที ผ่านมาตรการชั่วคราวหมายเลข 1.394 ซึ่งประกาศเมื่อวันศุกร์ที่ 25 กันยายน 2026 ห่างจากวันเลือกตั้งประธานาธิบดี 4 ตุลาคม เพียงเก้าวัน ตามรายงานของ Casino News Daily

คำสั่งมีผลบังคับใช้ทันที ผู้ประกอบการรับเงินฝากใหม่ไม่ได้อีกต่อไป ผู้ใช้บริการมีเวลาถอนเงินจากบัญชีถึงวันที่ 5 ตุลาคม เว็บไซต์และแอปที่ได้รับใบอนุญาตจะถูกบล็อกตั้งแต่วันที่ 6 ตุลาคม และผู้ประกอบการต้องคืนยอดคงเหลือให้ลูกค้าระหว่างวันที่ 9 ถึง 14 ตุลาคม รวมถึงเงินที่ลูกค้าไม่ได้ร้องขอ

มาตรการชั่วคราวยังต้องได้รับอนุมัติจากรัฐสภาภายใน 120 วันจึงจะคงอยู่ต่อไป รัฐบาลเตรียมออกกฎหมายกำหนดโทษอาญาสำหรับการดำเนินการหรือการโฆษณาการพนันแบบอัตราตายตัว

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ดาริโอ ดูริกัน ระบุว่า "เรากำลังเผชิญปัญหาสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องกับการพนันออนไลน์ นี่เป็นปัญหาร้ายแรง"

ตลาดที่เพิ่งเปิดได้ไม่ถึงสองปี

บราซิลเปิดประตูสู่การพนันออนไลน์ในปี 2018 สมัยประธานาธิบดีมีแชล เตเมร์ ต่อมาลูลาลงนามกฎหมายเมื่อเดือนธันวาคม 2023 กำหนดกติกาของภาคธุรกิจ และอนุมัติให้มีคาสิโนออนไลน์ควบคู่กับการพนันกีฬา ผู้ประกอบการที่ได้ใบอนุญาตเริ่มให้บริการทั่วประเทศในเดือนมกราคม 2025

กระทรวงการคลังประเมินว่าครัวเรือนบราซิลใช้จ่ายกับการพนันออนไลน์ราว 60,000 ล้านเรียล (ประมาณ 11.57 พันล้านดอลลาร์) ต่อปี และสร้างรายได้ภาษีราว 10,000 ล้านเรียล

สมาคมแห่งชาติด้านเกมและลอตเตอรี่ (ANJL) เตือนว่าผู้เล่นกว่า 30 ล้านคนอาจย้ายไปเว็บไซต์ผิดกฎหมาย และระบุว่ากำลัง "ดำเนินมาตรการที่เหมาะสมเพื่อล้มล้างมาตรการชั่วคราวนี้ผ่านกระบวนการศาล" ขณะที่สถาบันบราซิลเพื่อการพนันอย่างมีความรับผิดชอบ (IBJR) ระบุว่า "การปิดตลาดนี้ไม่นานหลังเริ่มดำเนินการ จะสร้างผลกระทบทางเศรษฐกิจและกฎหมายอย่างมีนัยสำคัญ และบั่นทอนความคืบหน้าในการนำกิจกรรมที่มีอยู่แล้วในประเทศเข้าสู่ระบบและการควบคุม"

ฝ่ายที่ได้รับผลกระทบมีทั้งบริษัทระหว่างประเทศ เจพีมอร์แกน ระบุชื่อ Evolution, Allwyn, Entain และ Flutter เป็นกลุ่มจดทะเบียนที่มีความเชื่อมโยงกับตลาดนี้ สโมสรฟุตบอลบราซิลก็กังวลเรื่องรายได้จากผู้สนับสนุน โดย Grêmio ระบุว่าบริษัทพนันกลายเป็น "หนึ่งในแหล่งรายได้หลักของวงการกีฬา" และรายงานระบุว่าสโมสรฟุตบอลชั้นนำของบราซิลรับเงินจากบริษัทพนัน 1,100 ล้านเรียลในปี 2025

วุฒิสมาชิกฟลาวียู โบลโซนาโร คู่แข่งของลูลา วิจารณ์มาตรการนี้ระหว่างหาเสียงที่ริโอเดจาเนโร ว่าเป็น "ประชานิยม หน้าไหว้หลังหลอก และมีแรงจูงใจทางการเมือง" และเรียกมาตรการนี้ว่า "มาตรการเพื่อการเลือกตั้ง" ทั้งนี้ SBC News สะกดชื่อคู่แข่งของลูลาว่า ฟาบิโอ โบลโซนาโร ขณะที่ Casino News Daily ระบุว่าเป็นวุฒิสมาชิกฟลาวียู โบลโซนาโร

ศาลฎีกากับคำขอเวลา 72 ชั่วโมง

ANJL และ IBJR ยื่นคำขอต่อผู้พิพากษาศาลฎีกาสหพันธ์ ลูอิส ฟุกซ์ ให้ระงับมาตรการชั่วคราว 1.394 ทั้งฉบับ โดยยื่นในฐานะ amici curiae หรือเพื่อนศาล ในคดี ADIs 7.721, 7.723 และ 7.749 ซึ่งเป็นคดีที่พิจารณาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมาย 14.790/2023 ตามรายงานของ iGB

ทั้งสององค์กรระบุว่ามาตรการนี้เป็น "การฉวยโอกาสและร้ายแรงอย่างยิ่ง" ละเมิดหลักรัฐธรรมนูญ และเสี่ยงสร้างความเสียหายที่ไม่อาจย้อนคืนได้ ข้อโต้แย้งหลักคือไม่มีความเร่งด่วนตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด โดยอ้างข้อมูลทางการของสำนักงานรางวัลและการพนัน (SPA) ว่าตลาดไม่ได้เติบโตผิดปกติ และปริมาณเงินหมุนเวียนลดลง 42% ระหว่างเดือนตุลาคม 2025 ถึงมิถุนายน 2026

ทั้งสองสมาคมยังชี้ว่าบริษัท 85 แห่งจ่ายค่าใบอนุญาตแห่งละ 30 ล้านเรียล (ราว 5.7 ล้านดอลลาร์) รวมประมาณ 2,500 ล้านเรียล และในปี 2025 ภาคธุรกิจนี้จ่ายภาษีสหพันธ์ 9,950 ล้านเรียล ค่าธรรมเนียมสัมปทาน 2,500 ล้านเรียล และค่าธรรมเนียมการตรวจสอบ 95.5 ล้านเรียล พร้อมระบุว่า "รัฐบราซิลเชิญให้เอกชนเข้ามาในตลาด [...] และตอนนี้ ไม่นานหลังจากนั้น รัฐกลับตั้งใจจะล้างเนื้อหาทางเศรษฐกิจของใบอนุญาตที่รัฐเองเป็นผู้ออก" องค์กรทั้งสองยังชี้ว่ามาตรการนี้ไม่ได้แนบประมาณการผลกระทบต่องบประมาณ ตามที่มาตรา 113 ของบทบัญญัติรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเปลี่ยนผ่านกำหนด

คำขอของทั้งสององค์กรคือให้ระงับมาตรการทั้งฉบับจนกว่ารัฐสภาจะตัดสิน หรือศาลฎีกาวินิจฉัยคดี ADIs และขอให้ศาลสั่งหน่วยงานรัฐไม่ให้อายัดทรัพย์ เพิกถอนใบอนุญาต หรือริบเงินระหว่างการระงับ หากไม่ได้ผลก็ขอขยายกรอบเวลาตามมาตรการออกไปอย่างน้อย 6 เดือน

สมาคมเพื่อความมั่นคงทางกฎหมายของเกมและการพนัน (Anseja) ยื่นคดี ADI ของตัวเองพร้อมคำขอมาตรการคุ้มครองเร่งด่วน โดยระบุว่าการปิดแพลตฟอร์มและการยกเลิกเดิมพันที่ค้างอยู่เป็น "ผลกระทบที่ไม่อาจย้อนคืนได้ประการแรกของมาตรการชั่วคราว" และชี้ข้อบกพร่องเชิงรูปแบบ ทั้งการไม่มีเหตุเร่งด่วน ประเด็นต้องห้าม และการขาดการประเมินผลกระทบทางการคลัง

ฝั่งรัฐ สำนักงานอัยการสูงสุด (AGU) ขอให้ศาลฎีกาให้เวลา 72 ชั่วโมงแก่ทำเนียบประธานาธิบดีและตัวสำนักงาน ในการชี้แจงต่อคำร้องดังกล่าว โดยระบุว่าคำขอเป็นเรื่องกระบวนพิจารณา ไม่ใช่การแสดงจุดยืนต่อเนื้อหาของคดี ตามรายงานของ iGB

สำนักงานอัยการสูงสุดระบุว่า "สำนักงานอัยการสูงสุดได้ขอเมื่อวันจันทร์ที่ 28 กันยายน ให้ศาลฎีกาสหพันธ์กำหนดเวลา 72 ชั่วโมงแก่ทำเนียบประธานาธิบดีและสำนักงานอัยการสูงสุดเอง ในการชี้แจงต่อคำร้องที่ ANJL และ IBJR ยื่นในคดีที่พิจารณากติกาที่ใช้กับภาคการพนันแบบอัตราตายตัว" ทั้งสององค์กรยังขอให้กระทรวงการคลัง กระทรวงยุติธรรม หน่วยงานโทรคมนาคม Anatel ธนาคารกลาง Caixa Econômica Federal และคณะกรรมการกำกับอินเทอร์เน็ต ไม่เพิกถอนใบอนุญาต ไม่ห้ามชำระเงิน และไม่บล็อกเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

เว็บเถื่อนพุ่ง 74% ใน 24 ชั่วโมง

ข้อมูลจากแพลตฟอร์มตรวจสอบ Bet Legal ที่ อามิลตัน โนเบล กรรมการบริหารของผู้ให้บริการเทคโนโลยีลอตเตอรี Hebara แชร์ผ่าน SBC News ระบุว่าเว็บพนันผิดกฎหมายเพิ่มจาก 331 รายเมื่อวันที่ 25 กันยายน เป็น 575 รายในวันที่ 26 กันยายน คิดเป็นการเพิ่มขึ้น 244 ราย หรือ 74% ใน 24 ชั่วโมง ก่อนหน้านั้น เมื่อวันที่ 21 กันยายน มีเพียง 102 ราย

โนเบลกล่าวว่า "ภาพหนึ่งภาพแทนคำพูดได้เป็นพันคำ [...] ผมไม่ชอบพูดว่า 'เตือนแล้วนะ' แต่ผมเตือนแล้ว มันจะยิ่งแย่ลง"

SBC News ยังระบุว่าตลาดที่ได้รับใบอนุญาตของบราซิลเพิ่งเติบโตจากศูนย์จนกลายเป็นตลาดใหญ่เป็นอันดับหกของโลกเมื่อวัดตามมูลค่า อ้างข้อมูลจาก Blask

มุมวิเคราะห์สำหรับตลาดเอเชีย

ส่วนนี้เป็นบทวิเคราะห์ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงจากแหล่งข่าว สิ่งที่กรณีบราซิลทำให้เห็นคือ ความเสี่ยงด้านกฎระเบียบของตลาดที่เพิ่งเปิดใหม่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับกระบวนการทางกฎหมายตามปกติเพียงอย่างเดียว มาตรการชั่วคราวฉบับเดียวสามารถหยุดการรับเงินฝาก กำหนดการคืนยอดคงเหลือ และกำหนดวันปิดเว็บได้ทันทีที่มาตรการมีผลบังคับใช้ ข้อกังวลที่ ANJL และ IBJR ยกขึ้นต่อศาลคือ เมื่อผู้เล่นถูกตัดช่องทางที่ถูกกฎหมาย พวกเขาจะย้ายไปแพลตฟอร์มที่ไม่มีระบบยืนยันตัวตน ไม่มีวงเงินฝาก และไม่มีเครื่องมือช่วยเหลือผู้เล่น ตัวเลข 41% ถึง 51% ของตลาดที่ทั้งสององค์กรอ้างว่าเป็นแพลตฟอร์มเถื่อนอยู่แล้ว ทำให้ข้อกังวลนี้มีน้ำหนักมากขึ้น

สิ่งที่ต้องจับตาต่อไป

กรอบเวลาที่มาตรการระบุไว้ยังเดินต่อ ผู้ใช้บริการต้องถอนเงินให้เสร็จภายในวันที่ 5 ตุลาคม เว็บและแอปที่ได้รับใบอนุญาตจะถูกบล็อกในวันที่ 6 ตุลาคม และการคืนยอดคงเหลือต้องเสร็จระหว่างวันที่ 9 ถึง 14 ตุลาคม ส่วนมาตรการชั่วคราวต้องผ่านรัฐสภาภายใน 120 วัน คำตัดสินของผู้พิพากษาฟุกซ์ว่าจะระงับมาตรการตามคำขอของ ANJL และ IBJR หรือไม่ จึงเป็นจุดชี้ขาดว่าไทม์ไลน์นี้จะเดินต่อหรือหยุดลงก่อนวันที่ 6 ตุลาคม

นอกเรื่องพนัน ลูลายังประกาศมาตรการลดหนี้ครัวเรือน โดยรัฐบาลวางแผนใช้เงิน 15,000 ล้านเรียล เพื่อปรับโครงสร้างหนี้ครัวเรือนที่ค้างชำระไม่เกิน 150,000 ล้านเรียล ผ่านการประมูลในเดือนพฤศจิกายน มาตรการนี้มุ่งเป้าหนี้ที่ค้างชำระมาแล้ว 2 ถึง 4.5 ปี